Van Gölü Kıyı İşgalleri ve Kıyı Kanunu
Çalışmaları
Araştırma dosyası: Web ortamında erişilebilen kaynakların tematik derlemesi
Dosyanın Kapsamı: Van Gölü kıyılarındaki kamu erişimi, yapılaşma, duvar-çit uygulamaları ve
3621 sayılı Kıyı Kanunu çerçevesindeki ÇEV-DER itirazlarını belgeleyen tematik dosyadır.
Temel Bulgular
ÇEV-DER'in farklı yıllardaki açıklamalarında kıyıların kamu kurumları, özel işletmeler, yazlıklar ve
ekonomik-siyasi gücü bulunan aktörler tarafından kapatıldığı; canlıların ve toplumun kıyıya erişiminin
engellendiği belirtilmiştir.
2014 tarihli haberde kıyıdan itibaren yapılaşma kısıtlarına karşın gölün sıfır noktasında inşaatlar yapıldığı;
2021 ve 2022 haberlerinde kamu tesisleri ile özel yapıların kıyı erişimini daralttığı aktarılmıştır.
18 Mayıs 2024'te Van dahil bir çok kıyı yerleşiminde eş zamanlı açıklamalar yapılmış ve Kıyı Hareketleri
Dayanışma Ağı kurulmuştur. Van'daki açıklama ÇEV-DER öncülüğünde Edremit'teki sazlık-sulak alanda
gerçekleştirilmiştir.
ÇEV-DER'in yaklaşımında kıyı yalnızca insanın dinlenme alanı değildir; sazlıklar, kuşlar, balıklar ve diğer
canlıların ortak yaşam alanıdır. Bu nedenle erişim hakkı ile habitat bütünlüğü birlikte ele alınmaktadır.
Belgelendirilebilen Kronoloji
Tarih Gelişme
09.09.2014 Kıyı Kanunu'na rağmen yapılaşma ve erişim
engelleri ÇEV-DER tarafından gündeme getirildi.
23.04.2021 Kamu tesisleri ve yazlık villaların kıyıları
kapatması ulusal basına yansıdı.
20.09.2022 Resmî kurumlar ve özel yapıların oluşturduğu kıyı
işgalleri yeniden belgelendi.
18.05.2024 Van'ın da dahil olduğu KIYIDA ağı eş zamanlı
açıklamalarla kuruldu.
19.08.2024 Kıyı Kanunu'nun uygulanması için Türkiye
çapındaki eş zamanlı eylem Van'da da yapıldı.
ÇEV-DER Açısından Kayıt Değeri
Kıyı mücadelesi, ÇEV-DER'in uzun dönemli çalışmalarından biridir ve farklı ihlal noktalarının harita
üzerinde işlenmesine uygundur. Her olay için ada-parsel, kıyı kenar çizgisi, yapı türü, sorumlu kurum ve
hukuki başvuru alanları ayrı kaydedilmelidir.
Ekolojik ve Yönetsel Değerlendirme
3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır; herkesin eşit ve
serbest yararlanmasına açık olma ilkesi esastır. Somut ihlal değerlendirmesi için onaylı kıyı kenar
çizgisi ve imar belgeleri gerekir.
Kıyıya kamusal erişim sağlanırken sulak alanların rekreasyon ve dolgu baskısıyla tahrip edilmemesi
gerekir. "Halka açma" ile "ekosistemi yapılaşmaya açma" aynı şey değildir.
Arşive Eklenmesi Gereken Kurum İçi Materyaller
İhlal noktalarının koordinatları ve fotoğrafları
Tapu/imar belgeleri
Kıyı kenar çizgisi paftaları
Kurumlara yapılan başvurular ve cevaplar
Dava dosyaları
Yıllara göre aynı noktayı gösteren karşılaştırmalı görüntüler
